Verhaal

Gesneuveld in Wijhe: Luitenant Hugh Henry Anderson

Hugh Henry Anderson werd op 27-2-1921 geboren als zoon van Robert James Reekie Anderson en Violet Jessie Anderson, uit Chaudiere Basin, in de provincie Quebec (Canada). Na de middelbare school liet hij zich inschrijven aan de universiteit om een medische studie te beginnen. Na 2 jaar gaf hij zich net als vele andere Canadese jongens als vrijwilliger op om deel te gaan nemen aan de strijd in Europa. In het begin werd hij afgekeurd vanwege zijn slechte gezichtsvermogen, maar hij hield vol en kreeg uiteindelijk een militaire opleiding.

In 1943 volgde uitzending naar Europa, waar hij via Engeland in België terecht kwam. Pas in 1944 werd hij ingedeeld bij de “17th Duke of York's Royal Canadian Hussars”, die later als verkenningseenheid ten oosten van de IJssel optrok. Op 7 april raakte hij in Bathmen tijdens een actie bij de Schipbeek aan het hoofd gewond, maar niet erg genoeg om voor komende acties uitgeschakeld te zijn. Op 11 april begonnen eenheden van het regiment waartoe hij behoorde aan hun verkennende opmars vanuit de omgeving van Deventer naar het noorden. In de loop van de middag bereikten ze Raalte, het doel voor die dag.

Luitenant Anderson verzocht zijn luitenant-kolonel om tegen de avond nog een verkenning uit te mogen voeren in de richting Wijhe om zo mogelijk een brug in handen te krijgen. Uit inlichtingen was echter bekend dat zich in de omgeving Wijhe nog veel Duitsers ophielden. Na aandringen kreeg hij uiteindelijk toestemming. Het peloton ging op weg, via Broekland, de Oude Deventerweg en de Boerlestraat. De staghound-verkenningswagen met daarin onder andere Anderson ging voorop. In de Boerlestraat werd even een rustpauze genomen, waarna het peloton vertrok in de richting van de Koestraat. De Duitsers hadden inmiddels vernomen dat de Canadezen naderden. Ze verzamelden zich bij het kruispunt aan de Zandwetering.

Om ongeveer half 7 reden de Canadezen de Koestraat in. Opeens zagen ze op een afstand van nog geen 40 voet 2 Duitse soldaten met “Panzerfäuste”; kort daarop sloegen de Panzerfäuste in aan de linker achterzijde van de staghound. Er ontstond brand en de aanwezige munitie ontplofte. De Canadezen sprongen uit de staghound, waarna een vuurgevecht met de Duitsers ontstond. Anderson stond op de weg met zijn pistool te vuren op de Duitsers in de ramen van de boerderij. Staande op de weg gaf hij dekking aan de anderen die de staghound moesten verlaten. Toen iedereen uit de wagen was, klonk een mitrailleursalvo. Er klonk een schreeuw en Anderson viel, dodelijk getroffen. Daarna brak het gevecht in volle hevigheid los. De boerderij van Van Dam raakte in brand. Na het gevecht keerde het Canadese peloton terug naar Raalte, zonder staghound en zonder luitenant Anderson. Luitenant Anderson werd 24 jaar.

Het uitgebrande wielverkenningsvoertuig, de Staghound, van luitenant Anderson.

De Duitsers hebben Anderson met militaire eer begraven op het land voor de boerderij van Van Dam. Een door hen gemaakt houten kruis werd met Andersons helm en enkele bloeiende ribestakken op het graf geplaatst. In 1946 werd Anderson herbegraven op de Canadese begraafplaats in Holten. Een brief en verdere persoonlijke bezittingen van Anderson werden later aan zijn familie gegeven. De Koestraat bij Wijhe werd later Luitenant Andersonstraat gedoopt.

Luitenant Anderson werd voor de boerderij van Van Dam in de toenmalige Koestraat door de Duitsers begraven.

Op 4 mei 1948 was bij de onthulling van het Monument in Wijhe een vriendin van Andersons moeder, Mrs. Douglas-Govan, aanwezig. Op 10 augustus 1962 was zij opnieuw in Wijhe om bloemen bij het monument te leggen. In 1965 kwam ze naar Wijhe in gezelschap van Andersons zus, Mrs. Middleton-Anderson. Na een ontvangst in het gemeentehuis, waarbij burgemeester Tellegen de gasten toesprak, vertrok het gezelschap, waartoe ook onder andere de heer en mevrouw Hoogendoorn behoorden, naar de Canadese begraafplaats in Holten. Hier werden bloemen gelegd op het graf van luitenant Anderson.

Het monument ter ere van Luitenant Anderson aan de Stationsweg.

Bronnen:

- “Wijhe, voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deel 3.” G.J. Veerman.
- Verschillende websites
- Beeldbank Historische Vereniging Wijhe

Reacties