Verhaal

Nederlandse Speelgoedindustrie Wijhe

In de Veerstraat te Wijhe is enige tijd de Nederlandsche Speelgoed Industrie Wijhe gevestigd geweest. Dit blijkt uit een personeelsadvertentie in de Wijhenaar van 21 juli 1947. Daarin werden een aankomend of gevorderd spuiter en enige metaalbewerkers gevraagd.

Henk van der Wal (1916 – 1995) was mede-oprichter van het fabriekje, samen met de heren Koen en Piet Faber. Het bedrijf stond van 1946 tot 1950 ingeschreven bij het Handelsregister van de Kamer van Koophandel te Zwolle, onder nummer 09594.

Hoe zag het constuctiemateriaal van Struc er nu precies uit?

Het Wijhes Museum beschikte aanvankelijk over een schamel doosje met enkele verroeste en verkleurde stukken metalen constructiemateriaal. Wijlen de heer Hans Kleinmeijer, zoon van fotograaf Kleinmeijer vond thuis in Nijkerk nog een kist met een hoeveelheid Struc-onderdelen, zoals grondplaten, strips, beugels, wielen (met rubberbandjes), tandwielen, enz. Zijn originele dozen hebben de tand des tijds niet overleefd, maar de kist is geverfd met originele groene lak waarmee ook veel onderdelen werden gelakt. De kist met de vele onderdelen zijn enkele jaren geleden overgedragen aan de Historische Vereniging Wijhe en hebben een plaats gekregen in het Wijhes Museum.

Hans kwam nogal eens in de fabriek, omdat zijn vader foto's moest maken van gebouwde modellen, waarvan dan weer tekeningen voor de modellenboekjes werden gemaakt. Hij heeft zelfs als jongetje nog geposeerd bij een model met een sleutel in zijn hand. Jammergenoeg is die foto niet meer teruggevonden. Wat wel teruggevonden is zijn een aantal modellenboekjes.                                               De bouwdozen werden verkocht bij de Coöperatie in de Kerkstraat. De firma presenteerde zich eveneens op de landelijke Jaarbeurs in Utrecht. De reclameslagzin was: “Met STRUC kun je alles bouwen”.

                                                   

Dat de directie van Struc zich op een ruimere afzetmarkt oriënteerde dan alleen de Nederlandse, blijkt uit een advertentie in het in Suriname verschijnend algemeen dagblad “Het Nieuws”. Op zaterdag 28 juni 1947 prijst Handelsmaatschappij A. van der Voet in Parimaribo de Struc-metaalbouwdozen uit Wijhe aan met een veelbelovende kop en wervende tekst:

Techniek is vooruitgang.

“Als je eigenaar bent van een Struc-bouwdoos, ben je eigenlijk een fabriek.
Een fabriek met magazijnen, opslagmagazijn en montagehallen.
Jij bent de ingenieur die de machines ontwerpt, maar ook de monteur die
ze in elkaar zet. Zelfs uitvinder ben je.”

Dit staat o.a. in het instructieboek van de Struc-bouwdozen.

"Uw jongens gaan een goede toekomst tegemoet, als ze later
uitstekende technici of constructeurs worden.
Leg de basis al vroegtijdig door ze nu een Struc-bouwdoos te geven.
No. 1 à f 4,30. No. 1A à f 5,-. No. 2 à f 9,20. No. 2A à f 7,35. No. 3 à f 15,15.

N.V. Handelmij. A.v.d.Voet, Waterkant.
Het adres voor prima kwaliteit."

De Wijhese noch de Surinaamse jongentjes hebben er voor kunnen zorgen dat Struc heeft mogen overleven. Het doek valt in 1950. De moedige poging om na de Tweede Wereldoorlog met een veelbelovend eigen bedrijf te beginnen, leidde niet tot succes. De concurrentie van grote internationale bedrijven, met name Meccano, gaf het Wijhese bedrijf geen kans. Dankzij de bewaarzin van oud-Wijhenaren blijft de herinnering van de Strucbouwdozen bestaan. Van het aanwezige grondplaten, vlakstaven, hoeksteunen, Omega-beugels, flenswielen, draadas, moeren en bouten zijn een aantal modellen nagemaakt.                                       

U kunt ze in de Oudheidkamer bewonderen, maar een paar modellen hebben ook een plaats gekregen in een draaibak, ingebouwd in presentatietafel van het Infocentrum op Den Nul, onder de titel ”Spullegoed veur vente”.

Reacties