Verhaal

Terug naar toen: De mattenklopper

Auteur: 
Rondom de Toren, nr. 90, 2011

“Klap, klap, klap ...”. Een geluid dat vroeger buitenshuis vaak te horen was; het ritmisch kloppen met een mattenklopper. Matten en kleedjes kloppen was het een handeling waar menig Hollandse huisvrouw zeer bedreven in was. Stofwolken vlogen in het rond. Geen pretje om daar in te staan.

Vroeger hadden de meeste Nederlandse gezinnen een strak weekschema met vaste punten, zoals de maandagse wasdag, strijken op dinsdag, woensdag gehaktdag en vrijdag schoonmaakdag. Typisch voor de Nederlandse huisvrouw was de aandacht en energie die ze besteedde aan de reinheid van haar huis. Een opgeruimd en schoon huis hebben was belangrijk.

Tot ver in de jaren zeventig van de vorige eeuw was in de meeste huishoudens een mattenklopper te vinden. Gevlochten van wilgenstrengen, werd hij gebruikt om stof uit matten en kleden te slaan. Een hek of kloppaal (ook wel klopstok) waarover het kleden en kokosmatten gehangen werden, en dan was het een kwestie van het stof eruit meppen!

Ook de traploper moest er aan geloven. Voor de komst van de stofzuiger zat er weinig anders op dan de stoffige kleden naar buiten te brengen voor een stevige schoonmaakbeurt. Nu is de mattenklopper verleden tijd, maar in het Wijhes Museum nog wel te zien.

Vroeger was de mattenklopper naast een bezem en stoffer en blik hèt schoonmaakattribuut. En wat te denken van de boender, ragebol en zwabber? Bij het wekelijkse schoonmaakritueel werd eerst met de ragebol eventuele spinnenwebben weggehaald, gestoft, en dan met de zwabber het zeil stofvrij gemaakt. Daarna was het de kleedjes uitkloppen met de mattenklopper: “Klap, klap, klap ...” Meestal werd de mattenklopper hangend tegen de gevel van de woning of schuur bewaard. Zo voorkwam je dat hij uitdroogde en daardoor snel stuk ging.

De mattenklopper is een van wilgenstrengen of rotan gevlochten hulpmiddel. Het aantal strengen bepaalt hoe stug of hoe slap de mattenklopper is. Men spreekt van een 2-slag of 3-slag klopper. Die met 3 strengen is het meest gebruikt.
De meesten onder ons weten nog wel hoe ze eruit zagen en hoe ze voelden. Veel kinderen uit die jaren herinneren zich hoe het gevlochten rotan ook diende om straf mee uit te delen bij kattenkwaad.

Reacties