Verhaal

Waarom het Heilig Hart Beeld op De Boerhaar is opgericht

Auteur: 
Freerk Kunst

Het Heilig Hart Beeld op De Boerhaar.

 

"Op 4 november 1940 werd voor de Kerk geplaatst een monumentaal H. Hart Beeld, gemaakt door den beeldhouwer J.P. Maas te Haarlem; een geschenk v/d parochianen.

De geschiedenis is deze.

Half Aug.werd in een der collecte bussen achter in de kerk een anonyme brief van een parochiaan gevonden. Inhoud: "al onze 22 soldaten zijn ongedeerd uit den oorlog in het ouderlijk huis teruggekeerd en niets is in onze parochie verwoest. Laten wij uit dankbaarheid jegens God een H. Hart Beeld oprichten op 't kerkplein". Een gift van f 25,- was er bij gevoegd.

De pastoor deelde den inhoud v/d brief den volgenden zondag a/d parochianen mede er bijvoegend, dat wanneer men iets voor dat voorstel voelde, men zijn bijdrage voor dat beeld in de kerkbus kon deponeeren. In minder dan geen tijd was het benoodigde geld bijeen. Het beeld met opschrift kostte 723,60 gld. Het bijzondere is: dat de pastoor niet weet, wie 't initiatief nam en van geen enkele gulden zeggen kan, wie van de parochianen deze gegeven heeft.
Onder overgroote belangstelling werd 't beeld op 24 Nov. (s' nam.) den wereldbiddag voor den vrede ingewijd."

 

Aldus de letterlijk toelichting, in de toenmalige spelling en gebruikte interpunctie, over de totstandkoming van het beeld. Dit verslag bevindt zich in het archief van de St. Willbrordusparochie te Boerhaar; een parochie die inmiddels is opgegaan in de regionale parochie van St. Lebuïnus in Zuid-west Salland.

 

Wat is een Heilig Hart Beeld?

Wie is die "anonyme" persoon die het initiatief heeft genomen?

Weet de pastoor echt van niets?

Om welke 22 soldaten uit de parochie gaat het?

Hebben ze aan de de oorlogshandelingen in mei 1940 deelgenomen en waar?

Wat is er bekend over de beeldhouwer J.P. Maas?

 

In een Heilig Hart Beeld wordt de grote liefde van Christus benadrukt en gesymboliseerd. Op het beeld is het fysieke hart aan de buitenkant geplaatst. Het Christusbeeld op De Boerhaar heeft boven het hart een kruis.

Een doornenkroon is om het hart heengevlochten. De handen tonen de wonden van de kruisiging. Op het rechteronderbeen is eveneens en kruisigingsteken te zien.

Christus maakt een zegenend gebaar; de linker hand wijst naar het hart, het symbool van het edelste en diepste wat een mens te bieden heeft. Zo wordt een verbinding gelegd tussen Christus en de wereld. Een Heilig Hart Beeld zit vol symboliek.

Wie destijds pastoor op De Boerhaar was is te achterhalen op het RK Kerkhof achter de kerk. Dat blijkt sinds 11 november 1921 Alexander Johannes van Driel te zijn geweest. Hij werd geboren op 12 oktober 1875 te Doornenburg, op 15 augustus 1899 tot priester gewijd en overleden op 13 december 1943.

Volgens een aantal zegslieden uit de parochie was het wel degelijk de pastoor zelf die het initiatief heeft genomen en de actie voor het totstandkomen van het beeld heeft aangezwengeld. Anderen daarentegen noemen de namen van drie parochianen die hier verantwoordelijk voor zijn geweest. Mensen "die centen hadden" zouden het beeld hebben bekostigd.

Wijlen de heer Herman Nijboer wist zich nog te herinneren dat hij als misdienaar de pastoor heeft bijgestaan bij de plechtige inwijding van het beeld en dat hij met zijn knieën op de koude stenen van de sokkel moest liggen. Het was november.

 

 

Van de beeldhouwerJohannes Petrus Maas is bekend dat hij leefde van 22 januari 1861 tot 3 februari 1941, geboren in 's Hertogenbosch, overleden in Haarlem.

De naam J.P. Maas is nog heel vaag te lezen op de achterkant van het beeld. Hij werkte veel voor R.K. kerken. Voor de Sint Bavo te Haarem leverde hij de sculpturale versieringen. In de parochiekerk van Hoorn staat een Pietà Beeld van zijn hand (Maria met haar dode zoon Christus op de schoot). Een ander Heilig Hart Beeld van Maas vindt u in Stompwijk, Zuid Holland.

Ook is hij een tijdlang de praktijkleraar geweest van de beeldhouwer Jan Bronner, de latere professor Bronner 1)

De vraag naar de namen van de soldaten werd onlangs onverwacht beantwoord. Een handgeschreven tekst, afkomstig uit het archief van de voormalige parochie Boerhaar, gaf uitsluitsel.

Dit zijn dus miltairen die tijdens de mobilisatie of in het begin van de Tweede Wereldoorlog in dienst waren en na de capitulatie teruggekeerd zijn naar huis.

 

Of ze in het begin van de oorlog of tijdens de oorlog nog (militair) actief zijn geweest is op dit moment niet bekend.

 

 

 

 

 

1) Bronner (1881 – 1972) was de schepper van de groep van negen figuren uit de Camera Obscura van Nicolaas Beets. Dit "Hildebrandmonument" staat sinds 1990 in de tuin van Het Nijenhuis te Wijhe, omdat het in Haarlem ten prooi was gevallen aan vandalisme.

Reacties

afbeelding van Thom Letteboer
Maas heeft ook het altaar in de Rk-kerk gebouwd; deze is gewijd in 1929; het jubeljaar van de parochie Boerhaar. Ook is hij verantwoordelijk voor de verbouw van het altaar in de Rk-kerk in Wijhe