Verhaal

Wilhelminafeest in 1898

Auteur: 
Gerharda Henrica van Duren (1887 - 1918)

Een meisje uit Wijhe, Gerharda Henrica van Duren, geboren 19 september 1887, schrijft in 1898, 10 jaar oud, over de dag waarop Wilhelmina tot koningin wordt gekroond. Het is groot feest in Wijhe, vooral voor de kinderen. Gerharda geniet met volle teugen. Dit bijzondere en aandoenlijke egodocument van een wel erg jonge schrijfster verscheen eerder in Rondom de Toren, verenigingsblad van de Historische Vereniging Wijhe, december 2009. De tekst is onveranderlijk overgenomen.

Het koninginnefeest in Wijhe.

 

Op 31 augustus vierde koningin Wilhelmina haar 18e verjaardag en op dien datum moet zij volgens de grondwet zelve de regeering aanvaarden. Deze gebeurtenis werd overal in het land op luisterrijke wijze gevierd. Ook in onze gemeente zou dit op waardige wijze geschieden en daarom was het op Woensdag 31 augustus feest voor de kinderen, op Vrijdag 2 September voor de grooten.

Mijne onderwijzers hadden mij acht toepasselijke liederen geleerd, terwijl mijne ouders mij een strikje en een vlaggetje verschaften, bovendien kreeg ik van de feestvereeniging een keurige oranjesjerp.

Eindelijk was de lang verwachte feestdag aangebroken. Des morgens om acht uur was er in de kerk (1) een plechtige H. Mis met Te Deum, om den zegen des Hemels over de koninginne af te smeken. In den voormiddag was het weer niet gunstig; maar al regende het, toch ging ik vroolijk en opgeruimd naar school, waar ik om half elf moest zijn. Een vrouw uit de buurt heeft ons met de oranjesjerp versierd, terwijl de eene helft der kinderen een paars, de andere een rood strikje op de mouw kreeg, dat ter onderscheidingsteeken diende. Circa half twaalf kwamen de veertien versierde wagens voor de school, waarin wij hebben plaatsgenomen, in de eerste wagens zaten de kinderen der hoogste; vervolgens die der middelste en in de laatste kinderen der laagste klassen.

Op de eerste wagen stond een schild, in de kleuren rood, wit en blauw met het woord "Boerhaar". Wij reden om twaalf uur onder het vroolijk luiden der klokken weg. Een klein ongeluk, waardoor en kort oponthoud veroorzaakt werd, gebeurde met den tweede wagen: het hout, waaraan de paarden trekken, brak. Toen alles weer in orde was, zette de stoet zich weder in beweging en onder vroolijk en lustig zingen reden we naar het feestterrein. Bij de school, langs den weg, en vooral in het dorp stonden veele nieuwsgierige mensen te kijken. Wat was het dorp fraai versierd. Bij Bovendorp stond een prachtige piramide, waarop een sierlijk gekleurd schild prijkte met de jaartallen 1880 - 1898 en de woorden "Leve Koningin Wilhelmina"; verder gevormd door groen, bloemen, vlaggen en een vergulde kroon.

Uit alle huizen wapperde de vlag. De geheele Langstraat, waar wij door reeden, was prachtig versierd met eerebogen, slingers, bloemen en vlaggen. Eindelijk kwamen we te ruim half één op het feestterrein, waar de kinderen uit Wegterholt reeds waren en die uit Herxen een oogenblik later kwamen, ook op versierde wagens, met drie ruiters voorop. Onder dat bedrijf kregen wij een ferme regenbui; wij stonden echter goed beschut onder de tent.

Wij kregen als eerste versnapering alvast een krentenbroodje.

Omstreeks 1 uur kwamen de kinderen uit de dorpsschool en nu kon de optocht beginnen. Drie aan drie gingen wij het versierde dorp door naar de Wilhelminaboom, die op het Stationsplein staat.

In den optocht gingen eerst de kinderen uit het dorp; vervolgens het muziekkorps, daarna die uit Herxen, dan de kinderen uit Wegterholt en eindelijk wij.

Onder het rondtrekken zongen wij en speelde de muziek. Ten laatste kwamen wij bij den Wilhelminaboom, waar de toespraken gehouden en liederen gezongen werden. Nu ging het terug naar het feestterrein waar wij onder een ferme regenbui weer aankwamen. Terwijl we rondtrokken was het weer droog gebleven.

Alle kinderen werden naar de speelplaats geleid. De eerste groep kwam nu in den draaimolen; en na vijf minuten gedraaid te hebben ging ze naar de tent, waar ze getracteerd werden. Na afloop hiervan keerden ze terug naar de speelplaats om zich daar verder te vermaken.

 

Zo ging het met elk der negen groepen. Vier maal hebben we gedraaid, en even veel malen werden we getracteerd op chocolade, koffie, krentenbroodjes en tafelkoekjes. Onder het spelen werd telkens gezongen, den geheelen middag hadden we veel plezier. Het werd echter al gauw tijd om huiswaarts te keeren, veel te gauw.

Tegen zes uur kwamen de wagens, en ieder kind kreeg nu een vaste plaats in een bepaalde wagen, die het dichtst bij huis zou brengen. In optocht verlieten we zingend het dorp, en tegen ongeveer zeven uur was ik thuis, recht voldaan over de genoten pret.

Ik ging spoedig tevreden en vergenoegd, na eerst mijn avondgebed gedaan te hebben, ter ruste. 's Nachts in mijn droom was ik nog op het feest en draaide in de "mallenmolen". Toen het morgenlicht mij wekte bemerkte ik echter dat ik heerlijk en warm in mijn zacht bedje lag. De herinnering aan dit heuglijke feest zal mij altijd bij blijven, al word ik ook tachtig jaar (20, voortdurend zal ze mij doen denken aan de liefde en trouw welke ik mijn vorstin en vaderland verschuldigd ben.

(1) RK Kerk Boerhaar
(2) Gerharda is slechts 31 jaar geworden.

Reacties